Eşlerin Boşanmada Mal Paylaşımı

Evlilik, birlikte bir hayat yaşamanın yanı sıra ekonomik birliktelikte içeren bir müessesedir. Boşanma süreci sonucunda eşlerin ortak yaşamlarına son vermeleriyle ekonomik birlikteliklerinin de son bulması gerekmektedir. Boşanma davası sonucu verilen boşanma kararı kesinleştikten sonra açılacak mal paylaşımı davası ile evlilik içinde eşlerin edindikleri mallar tabi oldukları mal rejimine göre paylaştırılacaktır. Böylelikle evliliğin duygusal ve ortak yaşam boyutu haricinde ekonomik birliktelik kısmı da son bulacaktır.

 

Mal Paylaşımı Davasının Açılabilmesi

Mal paylaşımı davasının açılması önünde bir engel bulunmamaktadır fakat bu dava boşanma davasıyla bağlantılı bir davadır. Mal paylaşımı davası boşanma davasıyla beraber açılmışsa yani aynı anda açılmışsa boşanma davasının sonuçlanması beklenecektir. Boşanma davası sonuçlanmadan evlilik birliği kanun önünde son bulmamış sayılacaktır. Mal paylaşımı davası son bulmuş olan evlilik birliğine dayanarak evlilik süreci içerisinde kazanılmış olan malların paylaşılması gerekçesine dayanmaktadır. Bu sebeple eğer eşler boşanma davasıyla beraber mal paylaşımı davası da açarlarsa mahkeme boşanma davasının sonucuna göre mal paylaşımı için karar vereceğinden; boşanma davası, mal paylaşımı davası için bekletici bir sebep oluşturacaktır. Boşanma kararının kesinleşmesiyle beraber mal paylaşımı davası da karara bağlanacaktır.

 

Mal Paylaşımı Davası Açma Süresi

Kanunumuz mal paylaşımı davası açmak için kesin bir zamanaşımı süresi belirlememiştir. Fakat Yargıtay’ın verdiği kararlarda bu süre 10 yıl olarak kabul edilmiştir. Yani eşler boşanma davası sonuçlandıktan sonra en geç 10 yıl içinde evliliğin ekonomik kazanımlarını bölüşmek için mal paylaşımı davası açmalıdırlar.

 

Mal Rejimi Türleri

Mal rejimleri eşlerin evlilik içinde edindikleri malların evliliğin boşanma ve iptal olması sonuçlarıyla paylaştırılması için öngörülen paylaştırma şekilleridir. Kanunumuzda 4 çeşit mal rejimi sayılmıştır.

  • Edinilmiş mallara katılma rejimi
  • Mal ayrılığı rejimi
  • Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi
  • Mal ortaklığı rejimi

Bu sayılan mal rejimlerinden 01.01.2002’den itibaren geçerli olan mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu tarihten önce ise kanunumuz yasal mal rejimi olarak mal ayrılığı rejimini kabul etmekteydi.

 

Evlilik Sözleşmesi

Halk arasında evlilik sözleşmesi olarak bilinen evliliğin ve boşanmanın sonuçları için yapılan mal rejimi sözleşmeleri mevcuttur. Kanunumuz eşlere evlenmeden önce veya evlilik sırasında saydığı 4 mal rejiminden istediklerini seçme hakkını tanımıştır. Eğer çiftler kendi aralarında bir sözleşme yaparak tabi oldukları mal rejimini seçerlere boşanma sonucundaki mal paylaşımı seçtikleri mal rejimi hükümleri uyarınca yapılacaktır. Bu mal rejimi sözleşmelerinin yapılması kanunda belirtilen şekil şartlarına tabidir. Eşler bir mal rejimi seçmemişler ise geçerli olacak olan mal rejimi yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimidir. Sözleşme ile ayrıca eşler edinilmiş mal olarak kayıt altına alınacak olan mallarının kişisel mal olarak kabul görmesini de kararlaştırabilirler.

 

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi

01/01/2002’den itibaren geçerli olmak üzere kanunumuz yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimini kabul etmektedir. Eşlerin bir mal rejimine tabi olmayı seçmemeleri halinde mal paylaşımı esnasında yapılacak hesapta edinilmiş mallara katılma rejimi hükümleri uygulanacaktır. Evlilik içinde ortak olarak kazanılan edinilmiş mallar paylaşıma konu olacaktır, kişisel mallar paylaşıma dahil edilmeyecektir. Edinilmiş mallara katılma rejiminde paylaşım malların edinilmesine verilen katkı oranında olacaktır. Yani tam yarı yarıya değil, eşlerden her birinin malların edinilmesine yaptığı katkı uyarınca paylaşımdan alacağı pay belirlenecektir.

 

Edinilmiş Mallar

Edinilmiş mal olarak sayılacak mallar kanunumuzda açıkça sayılmıştır. Bunlar:

  • Eşlerin çalışmasının karşılığı olan kazançlar
  • Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler
  • Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen maddi tazminatlar
  • Kişisel mallarının gelirleri(kira, faiz..)
  • Edinilmiş malların yerine geçen değerler

 

Kişisel Mallar

Kişisel mallar hangi mal rejimine tabi bir paylaştırma olursa olsun paylaşıma dahil edilmeyen değerlerdir. Kişisel mal olarak sayılacak mallar kanunumuzda açıkça sayılmıştır. Bunlar:

  • Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya
  • Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri
  • Manevî tazminat alacakları
  • Kişisel mallar yerine geçen değerler.

 

Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı

Eşler anlaşmalı boşanabilmek için bir boşanma protokolü hazırlamakta ve bu protokolü hakim onayladıktan sonra boşanmaktaydılar. Boşanma protokolü, eşlerin evliliğin son bulmasından sonra malların paylaşımına ilişkin hususları da içinde barındırmaktadır. Mal paylaşımı ise eşlerin imzaladıkları protokol uyarınca yapılacaktır. Protokol konusunda ayrıntılı bilgi için ANLAŞMALI BOŞANMA makalemizi okuyabilirsiniz.

 

Mal Rejimi Dava Çeşitleri

Mal rejimi ile ilgili birçok dava söz konusudur. Fakat bunlardan bazıları sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Bunlar:

  • Olağanüstü mal rejimine geçiş davası
  • Katkı payı alacağı davası
  • Değer artış payı alacağı davası
  • Artık değere katılma alacağı davası
  • Ziynet alacağı davası

olmak üzere sıklıkla karşımıza çıkan dava çeşitleridir. 

 

Mal Paylaşımı Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Mal paylaşımı konusunda görevli mahkemeler Aile Mahkemeleridir. Fakat her il ve ilçede bulunamayabileceğinden eğer Aile Mahkemesi yoksa Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olmaktadır.

Yetkili mahkemeyi ise kanun açıkça sayarak düzenlemiştir. Bunlar:

  • Mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda ölenin son yerleşim yeri mahkemesi
  • Boşanmaya, evliliğin iptaline veya hâkim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda, bu davalarda yetkili olan mahkeme
  • Diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi

olmak üzere yetkili mahkemeleri düzenlemiştir.

 

Leave a comment



Bize Yazın

İletişim Adresimiz

  • Eski Büyükdere Caddesi No:1,34415 İstanbul Sapphire Plaza
    KAT:16 Residance NO: 1606

logo-beyaz

Copyright 2018 bilalcelik.av.tr © Tüm Hakları Saklıdır.