Psikolojik Taciz (Mobbing) Tazminatı

Bir işyerinde çalışan işçi veya işçilere karşı; işverenin, yöneticinin veya başka işçilerin psikolojik tacizde bulunmasına mobbing denmektedir. Mobbing; düzenli ve sistematik bir biçimde kişinin ruhsal olarak bıktırılması ve bezdirilmesidir. Genellikle işveren veya yönetici tarafından işten çıkarılmak istenen işçiye uygulanarak işçinin işten kendisi ayrılıp kıdem ve ihbar tazminatı gibi haklarının kullanmasını engellenmesidir.

 

İşverenin İşçiye Karşı Yükümlülükleri

İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. İşveren, işçinin kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmin etmekle yükümlü olacaktır.

 

Mobbing Sebebiyle Özel Yaşamın Etkilenmesi

Mobbingin kelime olarak psikolojik taciz anlamına geldiğini belirtmiştik. Bu psikolojik taciz sonucunda kişinin ruhsal dengesi bozulabilmekte ve iş yaşamı hariç özel yaşamı etkilenebilmektedir. Mobbing sonucunda özgüven kaybı, değersiz hissetme, endişe halleri, sinir bozuklukları, stres, uyku bozukluğu, panik atak, ailesel kavgalar, boşanma gibi birçok konuda etkisini gösterebilmektedir. Kişinin manevi ve ruhsal anlamda uğradığı bu zarar işyeri haricinde ortaya çıkan ve manevi tazminata konu oluşturacak zararlardır.

 

Mobbing Sonucu Hizmet Sözleşmesinin Sonlandırılması

 

Mobbing bir psikolojik tacizdir ve yapılan eylem işçi açısından hizmet sözleşmesinin haklı nedenle fesih sebebidir. Mobbing olduğunun kanıtlanması sonucunda işçi haklı sebeple fesih şartlarına tabi olacaktır, kıdem tazminatı ve diğer haklarını alabilecektir.

 

Psikolojik Taciz (Mobbing) Tazminatı

Psikolojik taciz eylemleri kişilik haklarına saldırı niteliğindedir. Kişilik haklarına saldırı kapsamında kişiyi ruhsal ve fiziksel manada üzecek, elem yaratacak saldırılar bulunmaktadır. Medeni Kanunumuza göre kişilik haklarına yapılan saldırılar sonucunda manevi tazminat talep edilebileceği kabul edilmiştir. Mobbing olduğunun kanıtlanması durumunda mobbinge uğrayan kişi için hakim manevi tazminat takdir edecektir.

 

Mobbing Sebebiyle Haklı Feshe Neden Olan Durumlar

İş Kanunu’nda sayılan bazı durumlar mobbing sebebiyle haklı feshe imkan tanımaktadır. Bunlar:

  • İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa
  • İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnat veya ithamlarda bulunursa
  • İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa

şeklinde kanunumuzda açıkça belirtilen durumlardır.

 

Mobbing Sayılabilecekler Davranışlara Örnekler

Bazı temel durumlar mobbing olduğuna işaret etmektedir. Bunlar:

  • İşçinin diğer çalışanlar tarafından dışlanması ve çalışma ortamında soyutlanması
  • İşyerinde işçinin mesleki yeterliliğin sorgulanması
  • Bitirilemeyeceği belli olan işin bitirilmesi talep ediliyorsa
  • İşçiye açıkça güven duyulmadığının belirtilmesi ve hissettirilmesi
  • İşçinin yetkilerinin kısıtlanması
  • İşçinin kendi kıdem ve tecrübesinden farklı bir işe verilerek pasifize edilmesi
  • Uğranılan cinsel taciz sonucunda iş yaşamına zarar verilmesi

gibi nedenler mobbing için gerekçe olarak gösterilebilmektedir.

 

Mobbing Olduğunun Tespit Edilmesi Sonucunda Diğer Tazminatlar

Mobbingin haklı nedenle hizmet sözleşmesinin feshine gerekçe olduğunu söylemiştik. Bunun yanında işçinin ihbar ve kıdem tazminatı talep etme hakkı da mevcuttur. İşverenin işçilerine eşit davranması ilkesi gereğince ayrımcılık tazminatı, koşulları oluşmuş ise kötü niyet tazminatı da talep etmesi mümkündür. 

 

Mobbing Sebebiyle Açılacak Tazminat Davasında Avukat Tutma

Mobbing sebebiyle açılacak tazminat davaları işçi açısından maddi kayıplara sebebiyet verebilecek bir davadır. Eğer mobbing olduğu kanıtlanamaz ise işçi hizmet sözleşmesini haksız sebeple feshetmiş duruma düşecek ve işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalacaktır. Ayrıca kanıtlayamama durumunda kıdem tazminatı alma hakkını da kaybedecektir. Kişilerin psikolojik taciz olarak algıladıkları durumları mahkeme öyle nitelendirmeyebilmektedir. İşyerindeki basit tartışmalar gibi bazı durumlar mobbing sayılmamakla beraber kişiyi bezdirme amaçlı sürekli yapılan eylemler olması gerekmektedir. Bu sebeple ciddi hak kayıplarının yanında işçinin haklı olmasına rağmen işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalması da ortaya çıkmaktadır. Bu sonuçlar göz önüne alındığında bir avukattan hukuki yardım alınması isabetli olacaktır.

 

Mobbing Sebebiyle Açılacak Tazminat Davasında Zamanaşımı

Mobbing sebebiyle açılacak tazminat davasında kanunumuz bir zamanaşımı öngörmüştür.

Mobbing eylemi son bulduktan ve hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra 2 sene içerisinde tazminat davası açılmalıdır. 2 sene içerisinde tazminat talebinde bulunulmazsa sonrasında mobbing sebebiyle tazminat alabilmek mümkün olmayacaktır.

 

Mobbing Sebebiyle Açılacak Tazminat Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Mobbing sebebiyle açılacak olan tazminat davalarında görevli mahkeme İş Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise işverenin yerleşim yeri veya işin gerçekleştiği yer mahkemesidir. Buna göre açılacak mobbing sebebiyle tazminat davası işverenin yerleşim yeri veya işin gerçekleştiği yer İş Mahkemesi olacaktır.

 

Leave a comment



Bize Yazın

İletişim Adresimiz

  • Eski Büyükdere Caddesi No:1,34415 İstanbul Sapphire Plaza
    KAT:16 Residance NO: 1606

logo-beyaz

Copyright 2018 bilalcelik.av.tr © Tüm Hakları Saklıdır.