Ayıplı Mal

Ayıplı Mal

Ayıplı mal, tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır.

 

Ayıplı Malın Kabul Edilmesi


Bir malın ayıplı olarak kabul edilmesi için bazı koşullar gerekmektedir. Bu durumda;

  • Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve ilanlarında yer alan özelliklerinden bir veya birden fazlasını taşımayan
  • Satıcı tarafından bildirilen veya teknik düzenlemesinde tespit edilen niteliğe aykırı olan
  • Muadili olan malların kullanım amacını karşılamayan
  • Tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren

mallar ayıplı olarak kabul edilir.

 

Demonte Mallarda Ayıp

Sözleşmeye konu olan malın, sözleşmede kararlaştırılan süre içinde teslim edilmemesi veya montajının satıcı tarafından veya onun sorumluluğu altında gerçekleştirildiği durumlarda gereği gibi monte edilmemesi sözleşmenin uygun olarak uygulanmadığı şeklinde değerlendirilir.

Malın montajının tüketici tarafından yapılmasının öngörüldüğü hallerde montaj talimatındaki yanlışlık veya eksiklik nedeniyle montaj hatalı yapılmış ise sözleşmenin uygun olarak yerine getirilmemesi söz konusu olmaktadır.

 

Ayıplı Maldan Sorumluluk

Satıcı, malı satış sözleşmesine uygun olarak tüketiciye teslim etmekle yükümlüdür.

Satıcı, kendisinden kaynaklanmayan reklam yoluyla yapılan açıklamalardan haberdar olmadığını ve haberdar olmasının da kendisinden beklenemeyeceğini veya yapılan açıklamanın içeriğinin satış sözleşmesinin akdi anında düzeltilmiş olduğunu veya satış sözleşmesi kurulma kararının bu açıklama ile nedensellik bağı içinde olmadığını ispatladığı takdirde açıklamanın içeriği ile bağlı olmaz.

 

Malın Ayıplı Çıkmasında İspat Yükü

Teslim tarihinden itibaren 6 ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Bu durumda malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir. Bu karine, malın veya ayıbın niteliği ile bağdaşmıyor ise uygulanmaz.

Tüketicinin, sözleşmenin kurulduğu tarihte ayıptan haberdar olduğu veya haberdar olmasının kendisinden beklendiği hallerde sözleşmeye aykırılık söz konusu olmaz. Bunların dışındaki ayıplara karşı da tüketicinin seçimlik hakları mevcuttur.

 

Malın Ayıplı Olduğunun Ortaya Çıkmasından Sonra Tüketicinin Hakları

Malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici;

  • Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
  • Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,
  • Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
  • İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme

olmak üzere seçimlik haklarından birini kullanabilir. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik haklarından biri ile birlikte Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca tazminat da talep edebilir.

 

Malın Ayıplı Çıkması Sonucu Maddi Tazminat Talebi

Maddi tazminat talep edilebilmesi için alıcının sözleşmeden dönme seçimlik hakkını satıcıya karşı kullanması gerekmektedir. Satış sözleşmesinden dönen alıcı; satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Dönme sonucunda alıcının bazı taleplerde bulunma hakkı olacaktır. Bunlar:

  • Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi
  • Satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi
  • Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi

şekillerinde alıcı satıcıdan bu masrafları maddi tazminat olarak talep edebilecektir. Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür

 

Malın Ayıplı Çıkması Sonucu Manevi Tazminat Talebi

Ayıplı olan malı satın alan alıcının manevi tazminat isteme hakkı da mevcuttur. Fakat manevi tazminat alınması ayıplı mal konusunda daha zordur. Manevi tazminat kişinin iç dünyasında üzüntü, acı ve ızdırap doğuran veyahut kişiye bedensel bir zarar verilmesi durumunda kararlaştırılan bir tazminattır. Alınan ayıplı mal eğer kişinin beden bütünlüğü ve dokunulmazlığına zarar vermişse veya verme riski taşıyorsa manevi tazminat alınabilecektir. Ruhsal anlamda; ayıplı çıkan mal kişide acı, üzüntü, tiksinti gibi iç dünyasını etkileyecek bir durum ortaya çıkarıyorsa yine manevi tazminat alınabilecektir.

 

Ayıplı Mal ile İlgili Zamanaşımı

Ayıplı mallar ile ilgili kanun birden çok zamanaşımı süresi öngörmüştür. Bunlar:

  • Kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallarda taşınmazın teslim tarihinden itibaren 5 yıldır
  • İkinci el satışlarda satıcının ayıplı maldan sorumluluğu 1 yıldan, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallarda ise 3 yıldan az olamaz
  • Ayıp, ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz

olmak üzere kanunda düzenlenen zamanaşımına ilişkin hükümlerdir.

 

Alınan Malın Ayıplı Çıkması Sonucunda Açılacak Davalarda Görevli ve Yetkili Mahkeme

Malın ayıplı çıkmasına ilişkin davalarda görevli mahkemeler Tüketici Mahkemeleridir. Yetkili mahkemeler ise satış sözleşmesinin yapıldığı yer mahkemesi ve tüketicinin yerleşim yeri mahkemesidir. Böylelikle tüketicinin yerleşim yerindeki veya satış sözleşmesinin yapıldığı yerdeki Tüketici Mahkemesi malın ayıplı çıkmasına ilişkin davalarda görevli ve yetkilidir.

 

Leave a comment



Bize Yazın

İletişim Adresimiz

  • Eski Büyükdere Caddesi No:1,34415 İstanbul Sapphire Plaza
    KAT:16 Residance NO: 1606

logo-beyaz

Copyright 2018 bilalcelik.av.tr © Tüm Hakları Saklıdır.