Evlat Edinme

Evlat edinme, 18 yaşından küçük veya büyük biri ile evlat edinen kişi veya kişiler arasında soybağının kurulmasıdır. Kanunumuza göre soybağı kurmanın iki yolu vardır. Doğal olarak soybağının kurulması kan yolu ile olurken evlat edinme yoluyla da soybağı kurulabilir. Kan bağı ve evlat edinme yoluyla kurulan soybağının hukuk önünde hiçbir farkı yoktur, ikiside hukuki anlamda aynı sonuçları doğuracaktır.

 

Küçüklerin Evlat Edinilmesinin Şartları

Kanunumuzda küçüklerin evlat edinilebilmesi için bazı koşullar sayılmıştır. Bunlar:

  • Küçüğün, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması
  • Evlat edinmenin mahkemece küçüğün yararına bulunması
  • Evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi
  • Evlat edinen ile evlat edinilen arasında 18 yaş farkın bulunması
  • Evli çiftlerin birlikte veya tek başına birisinin kanundaki şartlara uygun hareket etmeleri
  • Küçüğün ayırt etme gücü yerindeyse rıza göstermesi
  • Eğer küçük vesayet altındaysa vesayet makamlarının izni yeterlidir rıza aranmamaktadır

olarak sayılan şartlar yerine getirildiğinde evlat edinmek mümkün olabilecektir.

 

Üvey Çocukların Evlat Edinilmesi

Evlilik birliği içinde bulunan eşlerin ortak evliliklerinden olmayan çocukları bulunabilmektedir. Eğer eşlerden biri diğer eşin çocuk veya çocukları ile soybağı kurmak isterse evlat edinme yoluna başvurabilir. Kanun üvey evlatlarla soybağı ilişkisi kurmak için evlat edinme yolunu öngörmüştür, evlilik yoluyla direk olarak üvey çocukla soybağı kurulamamaktadır. Bu durumda eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.

 

Evli Olmayan Kişilerin Evlat Edinebilmesi

Kanunumuzda tek başına evlat edinme başlığı altında düzenlenen bu husus sayesinde evli olmayan kişilerin evlat edinebilmesi sağlanmıştır. Evlat edinmenin şartlarını yerine getiren evli olmayan kimse ilave olarak otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilmesi kanunen mümkündür.

 

Evli Kişilerin Tek Başına Evlat Edinmeleri

Kanunumuza göre otuz yaşını doldurmuş olan eş;

  • Diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu
  • İki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi  
  • Mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşaması

sebeplerinden birini gerekçe göstererek birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde tek başına evlat edinebilmesi mümkün olmaktadır.

 

Evlat Edinmede Anne ve Babanın Rızası

Kural olarak bir küçüğün evlat edinilebilmesi için anne ve babasının rızası gerekmektedir. Kanunda düzenlenen durumlar hariç anne ve babanın rızası olmadıkça küçük evlat edinilemeyecektir. Küçüğün doğumundan 6 hafta geçtikten sonra evlat edinme için rıza verilebilir.

Rızanın veriliş usulü ise küçüğün veya anne ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak verdikleri rızanın tutanağa geçirilmesi şeklindedir. Ayrıca bu verilen rıza için evlat edinenlerin ismi belirtilmemiş olması veyahut evlat edinecek kişiler belirli olmaması durumlarında da geçerlilik söz konusudur. Usulüne uygun kayda geçirilmiş rızada evlat edinen veya edineceklerin isminin olmaması rızanın varlığını etkilemeyecektir.

 

Evlat Edinmede Rızanın Geri Alınabilmesi

Küçüğün evlat edinilebilmesi için anne ve babasının rıza vermesinin şart olduğundan bahsetmiştik. Fakat evlat edinme için verilen rızanın geri alınması da mümkündür. Rıza tutanağa geçirilmesinden başlayarak 6 hafta içerisinde aynı usullerle geri alınabilecek ve etkisiz hale getirilebilecektir. Bu süre zarfında rıza geri alınıp tekrar verilirse, yani ikinciye bir rıza verilmesi söz konusu olursa verilen bu ikinci rıza geri alınamayacak ve kesinlik teşkil edecektir.

 

Evlat Edinmede Anne ve Babanın Rızasının Aranmadığı Durumlar

Kanunumuz bazı durumlarda küçüğün ana ve babasından birinin rızasının aranmayacağını belirtmiştir. Eğer bu durumlar varsa küçüğün evlat edinilmesindeki anne ve babanın rıza vermesi koşulu ortadan kalkabilecektir. Bu durumlar anne ve babanın;

  • Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmemesi veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunması
  • Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi

şeklinde ortaya çıkmaktadır.

 

Evlat Edinmeye Aracı Olan Kurumlar

Evlatlık edinmeye aracılık işlemi herkes tarafından yapılabilecek işlemler değildir. Küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır. Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Düzenlenen yönetmeliğe göre Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’nun aracılığı ve çizdiği çerçevede evlat edinme gerçekleştirilebilir.

 

Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması

Evlatlık ilişkisinin kaldırılması işlemi evlat edinilen ve evlat edinen arasındaki soybağını kopararak evlat edinme halinden öncesine dönüş sağlayan bir işlemdir. Kanunumuzda kaldırılma sebebi olarak rızanın bulunmaması ve diğer eksiklikler olmak üzere iki başlıkta incelenmiştir.

  • Rızanın bulunmaması: Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamış ise rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaatinin kaldırılma sonucunda ağır biçimde zedelenmemesi şartıyla hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.
  • Diğer eksiklikler: Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir. Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa ilişkinin kaldırılması yolu kullanılamayacaktır.

 

Evlatlık İlişkisinin Kaldırılmasında Zamanaşımı

Kanunumuz evlatlığın kaldırılması için açılacak davada bir hak düşürücü süre öngörmüştür. Evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına gerekçe oluşturacak sebebin öğrenilmesinden itibaren 1 sene içerisinde eğer evlatlık ilişkisinin kaldırılması için dava açılmaz ise dava hakkı kullanılamayacaktır.

 

Ergin ve Kısıtlı Kişilerin Evlat Edinilmesi

Ergin veya kısıtlı bir kişinin evlat edinilmesi için kanun belirli şartlar öngörmüştür. Bunlar:

  • Evlat edinenin altsoyunun açık muvafakatinin olması
  • Bedensel veya zihinsel engeli sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetiliyorsa
  • Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmişse
  • Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşıyorsa

koşullarıyla sınırlandırılmıştır. Ayrıca evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilecektir. Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

 

Evlat Edinmede Avukat Tutma

Evlat edinme süreci içerisinde çok fazla koşul barındıran ve kanunların en katı olduğu işlemlerden biridir. Çok fazla şart bulunması, yapılan işlemlerin eksiksiz ve kanuna uygun yapılması yoksa işlemin iptal edilebilmesi durumu oluşabilecektir. Ayrıca yerine getirilecek şartlarda eksiklik evlat edinme sürecinin uzamasına hatta suç oluşturmasına sebebiyet verebilmektedir. Bu sebeple bir avukattan yardım alınarak bu sürecin takip edilmesi daha isabetli olacaktır.

 

Evlat Edinmede Görevli ve Yetkili Mahkeme

Evlat edinme konusunda yetkili mahkeme; eğer evli bir çift evlat edinmek istiyorsa eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi, tek başına evlat edinme durumu varsa evlat edinenin yerleşim yeri mahkemesi yetkili olmaktadır.

Evlat edinmede görevli mahkeme ise Aile Mahkemeleridir. Eğer bulunulan yerleşim yerinde Aile Mahkemesi yoksa görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.

 

Leave a comment



Bize Yazın

İletişim Adresimiz

  • Eski Büyükdere Caddesi No:1,34415 İstanbul Sapphire Plaza
    KAT:16 Residance NO: 1606

logo-beyaz

Copyright 2018 bilalcelik.av.tr © Tüm Hakları Saklıdır.