Kıdem Tazminatı

İşyerinde en az bir yıl süre ile çalışan işçiye, iş sözleşmesinin tazminata imkan verecek şekilde feshedilmesi veya emeklilik durumunda işçinin işe başladığı tarihten itibaren iş sözleşmesi devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında ödenen tazminata kıdem tazminatı denmektedir.

 

Kıdem Tazminatı Almaya Hakkı Olanlar

  • İşveren tarafından bu Kanunun 25 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen  ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri sebepleriyle işverenin derhal fesih hakkını kullanması dışında
  • İşçi tarafından derhal fesih hakkının İş Kanunu’nun 24’ncü maddesi uyarınca kullanılması
  • Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla
  • Bağlı bulundukları kanunla kurulmuş olan kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla
  • Öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle(emeklilikte yaşa takılanlar)
  • Kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile iş sözleşmesini sona erdirmesi
  • İşçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde

işçinin işe başladığı tarihten itibaren iş sözleşmesinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir.

 

Kısmi Süreli Çalışanlarda Kıdem Tazminatı

 

Kısmi süreli(part-time) çalışan işçiler, tam süreli çalışan işçiler gibi gerekli koşulları sağlamaları durumunda kıdem tazminatına hak kazanabilirler.

 

Kıdem Tazminatının Hesaplanması

İşe başladığı tarihten itibaren iş sözleşmesinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. İş Kanunu’nun 32nci maddesinde yazılı ücrete ilaveten işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur. Kıdem tazminatının hesaplanması son ücret üzerinden yapılır.

 

Kıdem Tazminatının Hesaplanmasında Dikkate Alınan Ödemeler

Çıplak ücret, yemek yardımı, kasa tazminatı, gıda yardımı, yakacak yardımı, eğitim yardımı, konut yardımı, giyecek yardımı, erzak yardımı, sosyal yardım niteliğindeki ayakkabı ya da bedeli, unvan tazminatı, aile yardımı, çocuk yardımı, temettü, havlu ve sabun yardımı ( işyerinde kullanılacaksa tazminat hesabında dikkate alınmaz), taşıt yardımı, yıpranma tazminatı, nitelik zammı, sağlık yardımı, mali sorumluluk tazminatı, devamlı ödenen primler ve ikramiye kıdem tazminatının hesaplanmasında göz önüne alınacak değerlerdir.

 

Kıdem Tazminatında Üst Sınır


Toplu sözleşmelerle ve hizmet sözleşmeleriyle belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu nedenle kıdem tazminatı tavanı her yıl memur maaş katsayılarında meydana gelen değişikliğe göre değişmektedir.

 

İşçinin Derhal Fesih ile Kıdem Tazminatı Alabilmesinin Şartları

İşçinin kıdem tazminatı alabilmesi için kanunda sayılan belirli koşulların oluşmuş olması gerekmektedir. Bunlar:

  1. Sağlık sebepleri:
  • İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa
  • İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa
  1. Zorlayıcı sebepler:
  • İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa

bu durumların ortaya çıkması sonucu işçi derhal haklı fesih ile sözleşmeyi sonlandırıp kıdem tazminatı alabilecektir.

 

Kıdem Tazminatı Talebi ve Ödenmesi

 

İşçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinin en az 1 yıl sürmesi ve sona ermenin kanunun öngördüğü kıdem tazminata sebebiyet verecek şekilde olması gerekmektedir. Kıdem tazminatı  peşin ve nakden ödenir. Damga vergisi hariç hiçbir kesintiye uğramadan işçiye ödenecektir.

 

Kıdem Tazminatında Faiz

Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi halinde ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmedilecektir.  Faizin işlemeye başlayacağı tarih iş sözleşmesinin sona erdiği tarihtir. Dava tarihi faiz için esas alınmayacaktır.

 

KIDEM TAZMİNATI HAKKI KAZANDIRMAYAN HALLER

 

Bazı durumlarda işçinin kıdem tazminatı talep etmeye hakkı bulunmamaktadır. Bunlar:

  • İşçi ve işverenin anlaşması
  • Sözleşmenin işçi tarafından haksız feshi
  • Sözleşmenin geçersizlik halleriyle son bulması
  • Sözleşme süresinin dolması ve yenilenmemesi

 

Kıdem Tazminatında Arabuluculuk

Arabulucuk; sistem olarak uyuşmazlıkların mahkeme önüne getirilmeden bir arabulucu sayesinde tarafların anlaşmasıdır. Yapılan son düzenlemelere göre iş davalarında mahkemeye başvurmadan önce arabulucuya başvurulması gerekmektedir. Mahkemelerin yoğunluğu ve dava süreleri düşünüldüğünde daha hızlı ve az maliyetle sonuç alınacağı göz önüne alınarak arabuluculuk daha etkili bir çözüm yolu olarak karşımıza çıkmaktadır.

 

Kıdem Tazminatında Zamanaşımı

İş Kanunu 2017’de kanuna eklenen madde öncesinde tazminatlara ilişkin net bir süre beyan etmemiştir. 2017’de yapılan değişiklik ile kıdem tazminatı için zamanaşımı süresi 5 sene olarak belirlenmiştir.

 

Kıdem Tazminatı Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Kıdem tazminatı davalarında görevli mahkemeler İş Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise işin yapıldığı yer mahkemesidir. Kısacası görevli ve yetkili  mahkeme işin yapıldığı yerdeki İş Mahkemesidir.

 

Leave a comment



Bize Yazın

İletişim Adresimiz

  • Eski Büyükdere Caddesi No:1,34415 İstanbul Sapphire Plaza
    KAT:16 Residance NO: 1606

logo-beyaz

Copyright 2018 bilalcelik.av.tr © Tüm Hakları Saklıdır.