Kişilik Haklarının İhlali Sonucunda Tazminat

Kişilik hakkı; insanın, insan olduğu için sahip olduğu haklarıdır. Bir insanın bedensel, zihinsel ve iktisadi olarak bütün olmasına yönelik ve budurumunun korunması için kanun tarafından güvence altına alınmış olan haktır. Kişilik hakkı insanın bedensel bütünlüğü gibi maddi anlamının yanı sıra; şerefi ve onuru gibi manevi anlamda da korunmasını içermektedir.

 

Kişilik Hakkının İhlali

Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse hakimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.

Kişilik hakkının ihlal edilmesi için ortada haksız bir fiil olmalıdır, ayrıca ihlale sebep olan eylem aynı zamanda iftira ve hakaret suçu gibi Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen suçların oluşmasına da sebebiyet verebilir.

 

Kişilik Hakkı Saldırıya Uğrayan Kişinin Talep Edebilecekleri

Davacı, hakimden;

  • Saldırı tehlikesinin önlenmesini
  • Sürmekte olan saldırıya son verilmesini
  • Sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir.
  • Düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir.
  • Maddi ve manevi tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekaletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesini

talep edebilmesi kanunen kişiye tanınmıştır.

 

Saldırıya Son Verilmesi Davası

Hukuka aykırı olan eylem sonucunda bir kimsenin kişilik hakkı ihlal ediliyorsa bu ihlalin sonlanması ve kişilik hakkının zedelenmesinin durdurulması için saldırıya son verilmesi davası açılacaktır.

 

Saldırının Önlenmesi Davası

Kişilik hakkına yönelik hukuka aykırı bir eylemin gerçekleşmesinin mümkün veya muhtemel olması durumunda açılacak saldırının önlenmesi davası ile saldırı ortaya çıkmadan önlenmesi amacı bulunmaktadır.

 

Tespit Davası ile Kararın Yayınlanması ve Üçüncü Kişilere Bildirilmesi İstemi

Kişilik hakkının ihlaline yönelik olan eylem son bulmuş olsa bile yapılan bu hareketin etkileri devam edebilmektedir. Bu durumlarda mahkemeye başvurularak kişilik hakkına sebep olan eylem ve sonuçlarının kişinin hayatına etki ettiği tespit edilecektir.

Tespit davası sonucunda kişinin mahkeme kararının yayınlanmasını ve üçüncü kişilere bildirilmesini isteme hakkı mevcuttur.

 

Kararın Yayınlanması ve Duyurulması
Mahkeme sonucunda tespit edilen kişilik hakkı ihlali kararının yayınlanması ve duyurulması istenebilir demiştik. Fakat bu kararı yayınlama ve duyurma işlemi talebe bağlı bir işlemdir. Eğer kişilik hakkı zedelenen kimse mahkeme kararının yayınlanması ve duyurulmasını talep ederse bu istem yerine yerine getirilecektir. Aksi durumda mahkemenin kendi kendine yayınlama ve duyurma kararı vermesi mümkün değildir.

 

Kişilik Hakkının İhlali Sebebiyle Maddi Tazminat Talebi

Kişilik hakkının saldırıya uğraması sebebiyle haksız fiile maruz kalan kimse maddi kayıp yaşamış olabilir. Ayrıca kişi maddi kayıp yaşamasa bile bu eylem sebebiyle kazanacağı parayı kazanamamış olabilir. Bu gibi durumların kişilik hakkının ihlaline yönelik durumlarla ortaya çıkması koşulunda kişilik hakkının ihlaline dayanarak maddi  tazminat talep etmek mümkün olmaktadır.

 

Kişilik Hakkının İhlali Sebebiyle Manevi Tazminat Talebi

Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Kişilik hakkının zedelenmesi için kişi hakkında dedikodu çıkarılması, kişinin hakarete uğraması gibi saldırıya uğrayan kişinin manevi bütünlüğü ve onuruna bir saldırı olmalıdır. Hakim, bu tazminatın ödenmesi yerine, başka bir ödeme biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir.

 

Manevi Tazminatın Devri

Talep edilen manevi tazminat, kişilik hakkı saldırıya uğrayan kişiye verilecek olan bir tazminattır. Kişilik hakkının ihlalindeki talepler kişinin benliği ile alakalı olduğundan başkası tarafından talep edilemeyecektir. Manevİ tazminat istemi, karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez; miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Yani mirasçılar açılmış olan manevi tazminat davasını devam ettirebilirler.

 

Kişilik Hakkının İhlali Sebebiyle Vekaletsiz İş Görme Davası

Kişilik hakkını ihlal eden eylemi yapan kimse bu eylem sebebiyle haksız bir kazanç elde edebilir. Bu hukuka aykırı kazancın elde edilmesi sırasında kişilik hakkı zedelenen kimse vekaletsiz iş görme hükümlerine göre hakkını talep edebilecektir. Örnek olarak bir kişinin haberi olmadan fotoğrafı çekilmiş olabilir. Bu fotoğrafın bir firmanın ürünlerinde tanıtım amaçlı kullanılması ve bu tanıtım sonucunda firmanın kazancı söz konusu olmaktadır. Bu kazancın kişilik hakkı ihlali sonucu talep edilebilmesi vekaletsiz iş görme davası ile mümkün olacaktır.

 

Kişilik Hakkının İhlali Davalarında Zamanaşımı

Kişilik hakkının ihlalinden doğan tazminatlar için Medeni Kanunu kesin bir zamanaşımı belirlememiştir. Bu sebeple Borçlar Kanunu’nda belirtilen genel zamanaşımı olan 10 yıllık zamanaşımı kuralı kişilik hakkının ihlaline ilişkin tazminatlar içinde geçerli olacaktır.

 

Kişilik Hakkının İhlali Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Kişilik hakkının ihlaline ilişkin davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Açılacak davalarda yetkili mahkeme ise davacı veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açabilir.

 

Leave a comment



Bize Yazın

İletişim Adresimiz

  • Eski Büyükdere Caddesi No:1,34415 İstanbul Sapphire Plaza
    KAT:16 Residance NO: 1606

logo-beyaz

Copyright 2018 bilalcelik.av.tr © Tüm Hakları Saklıdır.