Ortaklığın Giderilmesi Davası

Ortaklığın giderilmesi davası, paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda ortaklar arasındaki paydaşlığa son vererek kişisel mülkiyete geçişi sağlar. 

 

Paylaşmayı İsteme Hakkı

Paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyetinde paydaş ve ortakların bazı şartlar altında ortaklığın giderilmesi için paylaşmayı isteme hakkı bulunur.Ortak veya paydaşlardan her biri paylaşmayı isteyebilir. Bir ortağın paylaşmayı isteme hakkını kullanması diğer ortaklar için paylaşmayı yapma borcunu doğurur. Bu hak ortaklığın giderilmesi davası açılarak ileri sürülür. Paylaşmayı isteme hakkı, ortakların her durumda kullanabileceği bir hak değildir. Bazı durumlarda sınırlanmıştır. Eğer ortada bu durumlardan biri varsa açılan ortaklığın giderilmesi davasının reddedilmesi gerekir.

 

Paylaşmayı İsteme Hakkının Sınırları

Paylaşmayı isteme hakkı belli sınırlara tabidir. Aşağıdaki hallerde paylaşma istenemez:

 

  • Sürekli bir amaca özgülenme: Mal sürekli bir amaca özgülenmiş ise, paylaşma istenemez. Ortak malın Paydaşlara/ortaklara ait başka malların hizmetine özgülenmesi söz konusu olur.Örneğin  iki veya daha fazla taşınmazı sınırlayan ortak duvar,çit; iki taşınmaz  arasında ortak avlu, yol, kuyu vs.
  • Paylı mülkiyetin devamına ilişkin sözleşme: Paydaşlar/ortaklar yapacakları bir sözleşme ile paylaşma isteme hakkının kullanılmasını en fazla 10 yıl için kaldırmış olabilirler. Böyle bir kısıtlama süresince paylaşma istenemez. Bu sözleşme noterde resmi şekilde yapılmalıdır.Ancak böyle bir sözleşmeye rağmen önemli bir sebebin olması halinde paylaşma istenebilir.
  • Uygun olmayan zaman: Paylaşma, uygun olmayan zamanda istenemez. Uygun olmayan zamandan maksat, bazı sebepler dolayısıyla paylaşmanın paydaşlar/ortaklar için zararlı olacağı zamandır. Örneğin: Taşınmazda aile konutu şerhinin bulunması
  • Kat mülkiyeti hali:  Kat mülkiyetine veya kat irtifakına tabi olan taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi istenemez. Ancak bağımsız bölümler, bağımsız bir taşınmaz gibi dava ve takip konusu olabilir bunlarda ortaklığın giderilmesi istenebilir.

 

 

Ortaklığın Giderilmesi Davasında Taraflar

Davacı olan ortak/paydaş, diğer tüm ortaklara/paydaşlara karşı bu davayı açmalıdır.Tüm paydaşların ortaklığın giderilmesi davasında yer alması zorunludur. Paydaşlardan birinin ölümü halinde mirasçılık belgesinde ismi geçen tüm mirasçıların davaya dahil edilmesi gerekir.

 

Paylaşmanın Yapılış Usulü

Ortaklığın giderilmesi davasında, taraflar paylaşımın nasıl yapılacağını kararlaştırmışlarsa  bunu hakime bildirirler ve hakim buna göre ortaklığın giderilmesine karar verir. Eğer taraflar hangi paylaşma biçiminin uygulanacağı konusunda anlaşamazlarsa hakim ya malın aynen bölüşülmesine ya da satılarak bedelin bölüşülmesine karar verir.

 

 

  • Malın Aynen Bölüşülmesi

 

Paydaşlardan birinin istemi üzerine hakim, malın aynen bölüşülmesine karar verebilir.

Ancak eğer malın aynen bölüşülmesi sonucunda bölünen parçaların değerleri birbirine denk düşmezse hakim, eksik değerdeki parçaya para eklenerek değerlerin denkleştirilmesine karar verir.

 

Taraflardan biri malın aynen bölüşülmesini talep ettiğinde, hakimin öncelikle taşınmazda aynen bölüşmenin mümkün olup olmadığını araştırması gerekir. Taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ve tarım arazilerinin niteliği ile imar mevzuatına göre aynen bölüşmenin mümkün olup olmadığının araştırılmalıdır.Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez.

 

Taşınmazın aynen bölüşülmesi, paydaşların istemi üzerine kat mülkiyeti kurulması şeklinde de gerçekleşebilir. Ancak hakimin taşınmazın kat mülkiyetine konu olmaya elverişli olup olmadığını etraflıca araştırması gerekir. Taşınmaz imara uygun olmalı, onaylı projesi bulunmalı, bağımsız bölümlerin her birinin tek başına kullanılmaya elverişli bulunması gerekir.Kat mülkiyetinin kurulması için, o taşınmazın maliki veya bütün paydaşlarının kanunda yazılı belgeler ile birlikte tapu idaresinde istemde bulunması gerekir.

Tamamlanmış yapının fiili durumu ile onaylı projesi arasında aykırılıklarının bulunması ya da yapının imara uygun ancak projesiz inşa edilmiş olması veya bir kısım bağımsız bölümlerin başlı başına kullanılmaya elverişli halde bulunmaması gibi kat mülkiyeti kurulmasına engel oluşturan eksikliklerin mevcut olması halinde bu eksikliklerin giderilmesi mümkün ise kat mülkiyeti kurulmasını isteyen tarafa süre verilerek söz konusu eksiklikler tamamlattırılmalıdır. Eksikliklerin tamamlanmasından sonra taşınmazdaki yapılar bilirkişi aracılığıyla konum, yüzölçümü, kullanma amacı açısından incelenir ve eğer paydaşlar arasında uzun zamandır süren bir kullanma biçimi varsa ona göre yoksa kura ile paydaşlara bağımsız bölümler özgülenir.

 

 

  • Malın Pazarlık veya Açık Artırmayla Satılarak Bedelin Bölüşülmesi

 

Hakim malın aynen bölüşülmesi istemini  durum ve koşullara uygun görmezse ve özellikle paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa, malın açık artırmayla satışına karar verir. Satış sonucunda elde edilen bedel ortaklar arasında bölüştürülür.

 

Taşınmazın Satış Usulü

Taşınmaz malın satışı, mahkeme vasıtasıyla değil satış memurluğu veya icra dairesi aracılığıyla yapılır. Satış işlemi, satış talebinden itibaren 3 ay içinde yapılır.

 

Hissedarlar Arasında Satış

Satışın paydaşlar arasında açık artırmayla yapılmasına karar verilmesi de mümkündür ancak bunun için paydaşların bu yönde rızaları gerekir. Paydaşlar bu konuda anlaşabilirler ise satış sadece ortaklar arasında yapılır. Eğer paydaşlar arasında böyle bir anlaşma varsa hakim malın pazarlıkla satılmasına karar veremez.


İntifa Hakkı Sahibinin Durumu

İntifa hakkı, bir malın sahibinin malın üzerindeki kullanma ve yararlanma yetkilerini bir başkasına bırakmasıyla kurulur. Paydaş, kendisine ait pay üzerinde bir intifa hakkı kurduysa bunu diğer paydaşlara tebliğ etmelidir. Diğer paydaşlar, durumun kendilerine tebliğ edilme tarihinden başlayarak 3 ay içinde paylaşma isteminde bulunurlarsa, malın satış yoluyla paylaşılmasında intifa hakkı, söz konusu paya düşecek bedel üzerinden devam eder.

 

Aile Konutunun Durumu

Aile konutu, ailenin oturduğu meskendir. Taşınmaz eğer aile konutu niteliğindeyse, o konutu korumak adına tapuda aile konutu şerhi verilmesi faydalı olacaktır. Ve eğer bir taşınmazda aile konutu şerhi varsa, o taşınmaz üzerinde ortaklığın giderilmesi istenemeyecektir.

 

Ortaklığın Giderilmesi Davasında (İzale-i Şuyu Davasında) Görevli ve Yetkili Mahkeme

Ortaklığın giderilmesine ilişkin davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi ise kesin yetkilidir. Dava, taşınmazın bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır.

 

Ortaklığın Giderilmesi Davası (İzale-i Şuyu Davası) ne kadar sürer?


Ortaklığın giderilmesi davasının süresi, ortaklık durumlarına göre veya mahkemenin yoğunluğuna göre değişkenlik gösterse de ortalama olarak 3 aylık bir mahkeme süreci işlemektedir.


Ortaklığın Giderilmesi Davasında (İzale-i Şuyu Davasında) Harç


Ortaklığın giderilmesi davasında başlangıçta mahkeme masraflarını davayı açan paydaş açsa da davanın sonunda mahkeme giderleri ve harçlar paydaşlar arasında bölünür.

 

Leave a comment



Bize Yazın

İletişim Adresimiz

  • Eski Büyükdere Caddesi No:1,34415 İstanbul Sapphire Plaza
    KAT:16 Residance NO: 1606

logo-beyaz

Copyright 2018 bilalcelik.av.tr © Tüm Hakları Saklıdır.