Paylı Mülkiyet

Paylı mülkiyet, bir mal üzerindeki mülkiyet hakkının, paylı olarak birden çok kimseye ait olması halidir. Her bir hak sahibine paydaş denir.

Paylı Mülkiyetin Özellikleri

  • Paylı mülkiyette, mülkiyete tabi olan mal bir bütündür, tek bir mülkiyet söz konusudur.Eğer mal birden fazla parçaya bölünüp her bir parça için ayrı mülkiyet varsa paylı mülkiyet değil, birden çok kişinin ayrı ayrı mülkiyeti söz konusu olur.
  • Söz konusu tek mülkiyet hakkı birden çok kişiye aittir. Bu kişiler arasında da paylı mülkiyet birliği oluşur.
  • Birden çok kişi bu mülkiyetin bir payına(hissesine) sahip bulunur.

 

Paylı Mülkiyetin Kurulması

Paylı mülkiyetin kurulması aşağıdaki hallerden biriyle gerçekleşebilir:

Hukuki işlem, bir kimse tek başına malik olduğu halde diğer kişilere pay devrederse, birkaç kişi bir malı satın alarak kazanırlarsa; resmi makamın işlemi veya mahkeme kararı ile İmar Kanunu uyarınca belediyelerce fertlere paylı olarak dağıtılan taşınmazlar üzerinde idari karar uyarınca kurulmuş olur. Mirasçılardan birinin veya birkaçının talebi üzerine sulh hakiminin terekeye dahil malların bir kısmı veya tamamı üzerinde paylı mülkiyet kurulmasına karar vermesi, mahkeme kararı ile kurulmasına örnektir.

Doğrudan doğruya kanundan doğan nedenler ile de paylı mülkiyetin kurulması mümkün olabilecektir.

 

Paylı Mülkiyette Paylar

Paydaşlar başka türlüsünü kararlaştırılmadıkça, paylar eşit sayılır.

Pay oranı, paylı mülkiyetin sona ermesinde her bir paydaşın mal veya para olarak eline geçecek miktarı da belirler.

 

Paylı Mülkiyette Pay Oranının Değiştirilmesi

Mevcut veya geçerli pay oranının değiştirilebilmesi için yeni resmi senet ve buna bağlı olarak yeni tescil yapılması gerekir.

 

Paylı Mülkiyette Pay Sahibinin Payındaki Tasarrufu

Her pay sahibi kendi payı bakımından malik hak ve yükümlülüklerine sahiptir.

Pay devredilebilir, rehnedilebilir, alacaklılar tarafından haczettirilebilir.

Pay, pay sahibinin mirasçılarına da geçer.

 

Paylı Mülkiyette Payın Devredilmesi

Pay sahibi payının tamamını ya da sadece bir kısmını devredebilir.Ancak pay sahipleri, payları üzerinde aktif olarak kullanılması gerektirecek haklar kuramaz. Örneğin: Geçit hakkı, kiraya verilmesi vs.

Buna rağmen pay sahipleri kendi aralarında paylı maldan yararlanma şeklini belirleyip bunların aksini de kararlaştırabilirler.

Paylı mülkiyette paydaşlar, payın devrini kısıtlamaya yönelik sözleşmeler yapabilir.Örneğin: Bir paydaşın payını devretmesi için diğer paydaşların izin vermesi gerekir diyerek payın devrini kısıtlayabilirler. Ancak bu sözleşmeler 3.kişilere karşı bir hüküm ifade etmez. Yani paydaşlardan birini payını 3.kişiye devrettiğinde diğer paydaşların bizim pay devrini kısıtlayıcı bir sözleşmemiz vardı demesi, payı devralan 3.kişiyi ilgilendirmez.

 

Paylı Mülkiyette Payın Satışı

Pay sahibinin taşınmazdaki payını satmak istemesi durumunda, diğer paydaşların kanundan doğan önalım hakkı vardır ve bu haklarını kullanarak payı öncelikli olarak alma hakkına sahiplerdir. 

 

Paydaşın Açabileceği Davalar

Her paydaş istihkak ve el atmanın önlenmesi davalarını açabilir. Paydaş bu davaları, paydaş olmayan bir kişiye veya diğer bir paydaşa karşı açabilir.Paydaş olmayan bir kişi diğer paydaşların rızasıyla mala saldırıda bulunursa, rızası bulunmayan paydaş elatmanın önlenmesini talep edebilir.

Paylı maldan yararlanmasına engel olup, zarara uğramasına yol açan paydaşa karşı tazminat davası da açabilir.

Payı, yolsuz olarak başkası adına tescil edilen paydaş, kaydın düzeltilmesini dava edebilir.

 

 

Paylı Mülkiyet Birliğinin Yönetilmesi


Paylı mülkiyette paydaşlar, mülkiyet konusu olan eşyanın yönetilme şeklini aralarında yapacakları anlaşmayla düzenleyebilirler. Eğer paydaşlar arasında yönetime ilişkin herhangi bir anlaşma yapmamışlarsa eşyayı birlikte yönetmeleri gerekecektir. Eşya üzerinde olağan olan tüm işlemleri paydaşlardan her biri yapabilecekken olağanüstü tüm durumlarda oybirliğiyle karar vermeleri gerekmektedir. Önemli işlerde ise çoğunluk yeterli olacaktır. Sırayla örnek verecek olursak; araba üstünde paylı mülkiyete sahip olan paydaşların kapı-radyo tamiri gibi ufak işleri olağan işlere girecektir. Aracın parçalatılması söz konusu ise tüm paydaşlar oybirliği ile buna karar vermelidir. Şayet arabanın boyanması ile ilgili bir durum söz konusu ise çoğunluk kararı geçerli olacaktır.

Paylı Mülkiyetin Sona Ermesi

1-Bir veya Birkaç Paydaş İçin Sona Ermesi

Bu tarz sona erme aşağıdaki şekillerde gerçekleşebilir:

  • Payın Devri Yoluyla: Payını devreden paydaş bakımından paylı mülkiyet sona erer.  Bu devir, paydaşın kendi rızasıyla, mahkeme kararıyla veya cebri icra yoluyla gerçekleşebilir. Devir işleminin sonuç doğurabilmesi için geçerli olması gerekir.
  • Paydaşın Mahkeme Kararı ile Paydaşlıktan Çıkarılması: Paydaşın kendi tutum ve davranışlarıyla ya da payının kullanımına izin verdiği kişilerin tutum ve davranışlarıyla diğer paydaşlara karşı olan yükümlülüklerini ağır biçimde çiğneyen paydaş, paylı mülkiyet ilişkisinin devamını çekilmez hale getirmişse mahkeme kararı ile paydaşlıktan çıkarılabilir.Aksi kararlaştırılmamışsa davanın açılmasına pay ve paydaş çoğunluğuyla karar verilir.
  • Paydaşın Payından Feragat Etmesi:Pay sahibi, payından feragat edebilir. Bunun sonucunda diğer pay sahiplerinin pay oranları artar.

 

2-Bütün paydaşlar için sona ermesi

Bu tarz sona erme aşağıdaki şekillerde gerçekleşebilir:

  • Devir ve Terk(Feragat): Paylı mal paydaşlardan birine veya başka bir kişiye devredilirse veya terk edilirse, paylı mülkiyet bütün paydaşlar için sona erer. Devir ve terk işlemlerinin yapılabilmesi için bütün paydaşların oyu yani oybirliği gerekir.
  • Kamulaştırma: Paylı mülkiyet konusu mal kamulaştırılırsa, paylı mülkiyet bütün paydaşlar bakımından sonra erer.
  • Cebri İcra Yolu ile Satış
  • Malın Yok Olması: Paylı mal herhangi bir sebeple(Yangın, sel vs.) yok olursa paylı mülkiyet sona erer.
  • Paylaşma İsteme Hakkı: Paylaşma dava yolu ile yapılabileceği gibi dava dışı bir taleple de yapılabilir. Paylaşma isteminin bütün paydaşlara yöneltilmesi gerekir.Bu hakkın kullanılması ile bütün paydaşlar paylaşmayı yapma borcu altına girer.

Leave a comment



Bize Yazın

İletişim Adresimiz

  • Eski Büyükdere Caddesi No:1,34415 İstanbul Sapphire Plaza
    KAT:16 Residance NO: 1606

logo-beyaz

Copyright 2018 bilalcelik.av.tr © Tüm Hakları Saklıdır.